پایگاه خبری بام | محمود خاقانی کارشناس حوزه انرژی در گفتوگو با خبرنگاران با تشریح اهمیت ژئوپلیتیکی دریای خزر اظهار داشت: نشست اخیر سران آسیای مرکزی در کاخ سفید و اعلام تمایل دولت آمریکا برای سرمایهگذاریهای بزرگ در این منطقه، نشانهای از افزایش رقابت انرژی در خزر است کشورهایی مانند قزاقستان اکنون با اشتیاق بیشتری وارد همکاریهای بینالمللی میشوند؛ در حالی که ایران که روزگاری طرحهای راهبردی متعددی در این حوزه تعریف کرده بود، امروز از این رقابت فاصله گرفته است.
وی ادامه داد: پس از فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱، یک رقابت جدی میان شرکتهای نفتی روسیه، آمریکا، چین و اروپا برای سرمایهگذاری در خزر شکل گرفت ایران نیز آن زمان با تعریف دیپلماسی انرژی، پروژههایی مانند امتزاج نفت خام آسیای مرکزی در بندر نکا، تأمین خوراک پالایشگاههای تهران و تبریز، و ساخت دکلها و سکوهای نیمهشناور در آبهای عمیق را آغاز کرد؛ اما به دلیل تغییر اولویتها و تمرکز کشور بر پرونده هستهای، بسیاری از این پروژهها نیمهتمام ماند.
این کارشناس انرژی با تأکید بر اینکه تحریمها تنها عامل عقبماندگی ایران نبودهاند، گفت: در دولتهای مختلف، نبود برنامهریزی بلندمدت، عدم ثبات تصمیمگیری و نبود شفافیت در اقتصاد انرژی، موجب شد پروژههایی مانند سوآپ نفت، راهاندازی بورس بینالمللی نفت کیش و توسعه فعالیتهای ایران در خزر متوقف شوند در نتیجه کشورهای رقیب مانند ترکیه و قزاقستان توانستند جایگاه خود را تقویت کنند.
خاقانی افزود: با وجود این، ایران همچنان از ظرفیتهای بالایی در حوزه انرژی خزر برخوردار است. موقعیت ژئوپلیتیکی ایران بهگونهای است که میتواند بار دیگر به یکی از بازیگران اصلی تأمین انرژی منطقه تبدیل شود اما این هدف تنها با تعریف یک دیپلماسی انرژی جدید، ایجاد قوانین شفاف و جذاب برای سرمایهگذاران و بهرهگیری از فناوریهای نوین در صنعت نفت و گاز محقق میشود.
وی با اشاره به چشمانداز آینده نقش ایران در خزر تصریح کرد: اگر ایران بتواند برنامهریزی روشن و بلندمدت داشته باشد، با کشورهای منطقه تعامل سازنده برقرار کند و شرکتهای بینالمللی را وارد پروژههای بزرگ خود کند، بدون تردید قادر خواهد بود جایگاه راهبردی خود را در خزر بازیابد ایران باید زیرساختهای انرژی خود را تقویت و از فرصتهای موجود برای جذب سرمایهگذاری خارجی استفاده کند تا بار دیگر به عنوان تأمینکننده قابل اعتماد انرژی در منطقه و جهان مطرح شود.
