پایگاه خبری بام | دانشگاه هاروارد در تازهترین اقدام خود در حوزه تحول دیجیتال، پروژه «Collections Explorer» را با همکاری Mozilla.ai توسعه داده است. این سامانه با بهرهگیری از هوش مصنوعی مولد و فناوری جستجوی معنایی، امکان طرح پرسشها به زبان طبیعی را فراهم کرده و نتایج را بر پایه مفهوم و ارتباطات محتوایی ارائه میدهد.
این فناوری فراتر از جستجوی سنتی مبتنی بر کلیدواژه عمل میکند و قادر است ارتباطات پنهان میان اسناد، آثار تاریخی و منابع پژوهشی را شناسایی کند. همچنین با ارائه توضیح درباره چرایی نمایش نتایج و پیشنهاد مسیرهای پژوهشی جدید، فرآیند کشف دانش را برای پژوهشگران تسهیل میکند.
یکی از اهداف اصلی این پروژه، افزایش دسترسی به مجموعههای آرشیوی، کاهش زمان جستجو و بهبود بازیابی اطلاعات در محیطهای علمی است. در این چارچوب، هوش مصنوعی به عنوان ابزاری مکمل برای ارتقای خدمات کتابداری و تسهیل فعالیتهای پژوهشی تعریف شده و جایگزین نقش تخصصی کتابداران نخواهد شد.
این اقدام بخشی از برنامه گسترده هاروارد در توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی محسوب میشود. کارشناسان معتقدند گسترش چنین فناوریهایی میتواند نقش کتابخانههای دانشگاهی را از مراکز نگهداری منابع به نهادهای فعال مدیریت دانش و پشتیبانی هوشمند از پژوهش ارتقا دهد؛ مسیری که در کنار فرصتهای جدید، نیازمند توجه جدی به اصول اخلاقی، حفظ حریم خصوصی و کاهش سوگیریهای الگوریتمی است.
