چندی است که مطالبی در بسیاری از سایتها و کانالهای مرتبط با ورزش کوهنوردی در خصوص قرارداد بیمه مابین فدراسیون کوهنوردی و بیمه آسیا درج میشود و شخصا تاکنون هیچ نقدی در خصوص شرایط جبران خسارت از سوی بیمهگر محترم مشاهده نکردهام و البته هدف اصلی از قراردادهای بیمه همانا جبران خسارت در مواقع مورد نیاز و مذکور در قرارداد میباشد. قصد داریم در متن پیش رو شرایط و موارد و از آن مهمتر نحوه جبران خسارات وارده بر افراد در این قرارداد را بررسی کنیم. البته باید خاطر نشان کرد که شرکتهای بیمه غالبا سعی دارند تا حد امکان بنحوی اقدام به انعقاد قرارداد کنند که با گنجاندن ریزه کاریهای حقوقی تا سرحد امکان از بار مسئولیت خود بکاهند که این قرارداد نیز از این امر مستثنا نیست.
نخست: مطابق بند ۶-۳ این تفاهم نامه، “خسارات ناشی از بلایای طبیعی شامل سقوط بهمن و سیل در صورتی که قبل از حرکت یا در طول مسیر هیچگونه تذکر یا اخطاری توسط مراجع ذیصلاح قانونی اعلام نشده باشد پس از احراز مسئولیت بیمهگذار و یا عوامل اجرایی بر اساس رای مراجع ذیصلاح قضایی تحت پوشش میباشد. ”
این بند دو قسمت جدا از هم دارد، در واقع در قسمت اول بحث بر سراین موضوع است که اگر چنانچه پیش از حرکت و یا در حال حرکت، مسئولین تیم یا گروه یا باشگاه (آنهم به شرط احراز شرایط قانونی باشگاه) از هشدارهای مراجعی مانند سازمان هواشناسی و یا وزارت راه و غیره در خصوص احتمال وقوع سیل و بهمن و امثال آن مطلع شوند و با علم به این موضوع اصرار به اجرای برنامه خود داشته باشند و متعاقبا حادثهای نیز رخ دهد، شرکت بیمه هیچ مسئولیتی دراین خصوص نخواهد داشت و تمامی بار مسئولیت بر عهده مقصرین خواهد بود.
پذیرشاین اصل منطقی و فاقد ایراد حقوقی به نظر میرسد چون بیمه برای جبران خسارات ناخواسته است و نه آنکه ما خود با دست خود به سوی خطر حتمی رفته و بعدا ادعای جبران خسارت کنیم که البته بحث اصلی دراین مورد درباره نحوه و چگونگی اطلاع مسئول باشگاه از اطلاعیههای صادره از مراجع ذی صلاح است. اما مورد مهمتر دراین بند قرارداد این است که جبران خسارت بر فرض عدم اعلام و هرگونه هشدار قبلی از سوی مراجع ذی صلاح، موکول به “احراز مسئولیت بیمهگذار و با رای مرجع صالح قضایی” شده است. جملهای بسیار گنگ و مبهم که راه را برای تفاسیر مختلف و شاید فرار از مسئولیت باز میکند.
اگر از دید حقوقی و با توجه به نحوه نگارشاین قسمت از قرارداد به موضوع نگاه کنیم باید بپذیریم که برای جبران خسارت در حادثهای مانند بهمن یا سیل ابتدا باید مسئولیت و احتمالا قصور سرپرست یا مربی تیم در خصوص رخداد بهمن یا سیل معلوم و مشخص شود و در مرحله بعد با طرح شکایت و دعوی در دادگاه و قاعدتا علیه شرکت بیمه و بر اساس رای دادگاه خسارت وارده پرداخت شود و این به معنیاین است که با احراز قصور یا تقصیر مسئول تیم، درصدی از بار مسئولیت بر عهده خود باشگاه و عوامل کوتاهی کننده میباشد که خود این نیز بر اساس نظر کارشناس رسمی دادگستری و در دادگاه تعیین میشود.
به هر صورت عبارت “پس از احراز مسئولیت بیمه گذار… با نظر مرجع ذیصلاح قضایی…” غیر از این معنی نمیدهد.
پویا سلیمانی، وکیل دادگستری
