لیدر خودت باش

گروه اموزشی بام نیوز ،مطلبی را در خصوص لیدر خودت باش منتشر نمود:

اخیراً افراد زیادی از ما در مورد کوهنوردی و شروع برنامه هایشان می پرسند، در واقع بیشتر این سوال مطرح می شود که “چگونه می توانیم کوهنوردی را شروع کنیم؟”

با توجه به انبوه پست های شبکه های اجتماعی، که علاقه بیش از پیش مردم به طبیعت و کوهنوردی را نشان می دهد، افراد بیشتری مشتاق شدند ماجراجویی خود را فراتر از مسیرهای مختلف دنبال کرده و شروع به فعالیت های کوهنوردی می کنند.

اما اگر کوهنورد خیلی باتجربه ای نیستید، نگران نباشید. یک محدوده نزدیک محل زندگی خود را انتخاب کنید، با کوهنوردان دیگر در مسیر صحبت کنید، وسایل آنها را بررسی کنید، تماشا کنید، گوش دهید و وقتی اعتماد به نفس پیدا کردید در ارتفاعات بالاتر، مسیر طولانی تر و سریع تر یا با هر هدفی که دارید به کوهنوردی ادامه دهید. مهمترین چیز در کل روند برنامه، لذت بردن از کاری است که انجام می دهید. مهم ترین مسأله که می تواند برای شما یک برنامه کوهنوردی عالی بسازد؛ برنامه ریزی دقیق و عمل کردن به آن است. این برنامه ریزی به سه قسمت مختلف قبل از برنامه، هنگام برنامه و پس از آن دسته بندی می شود.

پیش از برنامه:

شروع مسیر کوهنوردی مثل تصمیم رنگ کردن خانه است. امکان دارد بدون هماهنگی یک روز رنگ بردارید و شروع کنید؟ قطعاً نه! این کارها نیاز به برنامه ریزی دارد و تصمیمی نیست که با عجله گرفته شود. باید زمان بگذارید تا خانه را آماده سازی و لوازمتان را جمع آوری کنید.

پس برای برنامه ریزی و آمادگی برای صعود خود وقت بگذارید. اگر آمادگی خوبی پیدا کنید شانس داشتن یک صعود موفق و لذت بخش به مراتب بیشتر خواهد بود. چک لیست فعالیت های قبل از برنامه را به این دسته ها تقسیم می کنیم:

_ هدف گذاری

_ اطلاعات کامل از مکان

_ مسیر رفت و آمد و راه های دسترسی

_ هوا شناسی

_ آموزش

_ زمان بندی برنامه

_ بررسی توانایی افراد گروه و روند کوهپیمایی

_ مجوز و بیمه

_ میزان امکانات و لوازم مورد نیاز

_  در جریان گذاشتن برنامه ی کوهنوردی با فردی دیگر

هدف: اهداف واقع بینانه انتخاب کنید!

تجربه، مهارت و دانش خود را ارزیابی کنید. سپس بگویید چه هدف و انگیزه ای برای برنامه کوهنوردی دارید؟ آن را مشخص کنید، و با توجه به شرایطش عمل کنید.

اگر هدف شما صعود به قله باشد، تمام برنامه ریزی، پیش بینی و تدارکات باید برای رسیدن به قله طرح ریزی شود و اگر قرار است در برنامه، سنگنوردی یا دیواره نوردی داشته باشید؛ توان و تکنیک همه ی افراد باید به حدی باشد که بتوانید به هدف برسید. فقط در صورتی که احساس کنید با ادامه ی برنامه سلامت و ایمنی گروه به خطر می افتد، می توانید از رسیدن به آن صرف نظر کنید. در غیر این صورت، همیشه به هدف خود پایبند باشید.

اگر هدف خود را به درستی انتخاب کنید، لذت رسیدن به آن را درک خواهید کرد، پس قبل از تصمیم های بلند پروازانه، توان خود و همراهان خود را بررسی کنید تا به تصمیم گیری شما کمک کند. فراموش نکنید که هدف اصلی کوهنوردی به اوج قله رسیدن نیست، بلکه سالم بازگشتن به خانه بعد از یک برنامه شاد و موفق است تا با احساس شادی و رهایی که از آن به دست می آوردید و با انرژی بیشتری به زندگی ادامه دهید.

اطلاعات کامل از مکان:

قبل از شروع پیاده روی با مکان خود آشنا شوید. به نقشه ها نگاه کنید یا در گوگل سرچ کنید تا بتوانید طول، سطح دشواری، ارتفاع و شیب زمین را در نظر بگیرید. قصد سفر به چه مکانی را دارید؟ این مکان از لحاظ جوی، آب و هوا، گونه های جانوری، موقعیت جغرافیایی منطقه، آبادی های اطراف و نزدیک ترین مرکز درمان، پوشش آنتن دهی اپراتورهای تلفن همراه، محل های مناسب برای توقف و دسترسی به آب آشامیدنی بررسی کنید. مناطق مختلف، دشواری صعود یكسانی ندارد. یک کوه ممكن اسـت از یک مسـیر بسـیار سهل العبور باشد و از جهتی دیگر نیاز به زمان بیشتر داشته باشد یا در مسیر های دیگر تبدیل به برنامه های ترکیبی با سنگ نوردی یا دیواره نوردی و … شود.

فراموش نکنید بسته به برنامه ای که دارید، جان پناه های طبیعی و پناهگاه های مسیر را بشناسید و راجع به آن ها اطلاعات کسب کنید. در نهایت مشورت با افراد بومی منطقه یا کوهنوردانی که تجربه رفتن به این مناطق را دارند می تواند بهترین راهنمایی برای شما باشد. باید بدانید که هیچ مقاله ای نمی تواند جایگزین تجربه این افراد شود.

مسیر رفت و آمد و راه های دسترسی:

اگر در کوهنوردی تازه کار هستید، بهتر است آهسته شروع کنید. شما می خواهید یک تجربه لذت بخش داشته باشید، بنابراین مهم است که مسیری را انتخاب کنید تا بتوانید از پس آن برآیید و برای امتحان کردن مسیر های سخت تر به خودتان وقت بدهید. اکنون که به توانایی های خود پی برده اید و متوجه محدودیت هایتان شده اید؛ به دنبال مسیرهایی بروید که متناسب با خواسته شما باشد.

بهتر است نقشه کوه مورد نظر و منطقه را داشته باشید زیرا یادگیری مسیرهای صعود، مسأله ای مهم و حیاتی است و بهتر است نقشه در مدت زمان صعود، همیشه همراه شما باشد. نقشه ی کوه و منطقه ی مورد نظر را پیدا کنید، مسیرها را یاد بگیرید، آن ها را نقطه گذاری کنید و زمان پیمایش نقاط مختلف مسیر تخمین بزنید تا بازه ی زمانی که به مقصد می رسید را بدانید.

هوا شناسی:

ممکن است هوا به شدت مه آلود شود؟ بارانی یا خیلی آفتابی باشد؟ می دانید که مه می تواند شما را در پیدا کردن مسیر گمراه کند؟ شما وارد منطقه ی جدیدی خواهید شد پس همیشه در مورد آب و هوای آن به خوبی آگاه باشید و پیش بینی هوا را از سایت های معتبر حتماً دنبال کنید.

فراموش نکنید زمانی که به کوه می روید، برای بدترین حالت آماده و به بهترین ها امیدوار باشید! با پیش بینی هوا از سایت های معتبر می توانید پیش زمینه ای از اطلاعات هوایی منطقه به دست آورید اما پیشنهاد می کنیم حتماً اطلاعات کاملی از ابر ها و تغییر شرایط جوی داشته باشید تا بتوانید تغییر ناگهانی هوا را پیش بینی کنید و احتمال خطرات این تغییر را به صفر نزدیک کنید.

آموزش:

همیشه به یاد داشته باشید که کوهنوردی بدون آموزش یعنی آسیب!

اولین آسیب ورود افراد آموزش ندیده به طبیعت، تخریب آن می باشد. برای جلوگیری از آسیب به این سرمایه ی ارزشمند، کوهنوردان تازه کار باید قبل از سفر، از اهمیت محیط زیست و محافظت از آن اطلاعات کافی داشته باشند. در تمام دنیا چهارچوب‌ها و قوانین سخت گیرانه‌ای برای حمایت و حفاظت از طبیعت به کار برده می‌شود؛ برای مثال در آمریکای جنوبی برای جلوگیری از آلودگی‌های فضولات انسان‌ها، پک‌های مخصوصی را در اختیار گردشگران قرار می‌دهند که در حین بازگشت می‌بایست تحویل داده شوند. در تانزانیا مسیر پاکوب صعود کلیمانجارو در محدوده معینی تعریف شده است که به هیچ وجه نباید از آن مسیر خارج شد و طبیعت را تخریب کرد.

کلاس های آموزشی در این حیطه که شامل آموزش کوهپیمایی، کار در برف و یخ ساده و پیشرفته، سنگ نوردی، صخره نوردی تا کار با قطب نما، GPS و نقشه خوانی، جست و جو در کوهستان، هوا شناسی، کمک های اولیه ی پزشکی، حفظ محیط کوهستان و … برگزار می شود. توصیه می کنیم بدون حضور در این کلاس ها و کسب اطلاعات کافی کوهنوردی را شروع نکنید؛ چون خطر آن بیشتر از لذتش خواهد بود!

زمان بندی برنامه:

زمان بندی در برنامه های کوهنوردی از اهمیت بالایی برخوردار است. پس از هدف گذاری و مشخص شدن ریتم برنامه، شما باید بدانید که رفتن از هر نقطه به نقطه ی دیگر مسیر، به چقدر زمان نیاز دارد و در چه زمانی هر قسمت از مسیر را به اتمام می رسانید؛ اما توجه داشته باشید که به صورتی برنامه ریزی کنید که برای استراحت و اتفاقات پیش بینی نشده هم زمان در نظر بگیرید.

برخورد به تاریکی در کوهستان کار را برایتان بسیار دشوار می کند پس پیشنهاد می کنیم در ارتفاعات پایین تر قبل از تاریک شدن هوا کمپ کنید و صبح زود به مسیر خود ادامه دهید.

بررسی توانایی افراد گروه و روند کوهپیمایی:

توانایی انسان ها با یک دیگر متفاوت است. گزینه های بسیاری این تفاوت را تعیین می کنند. میزان کوهپیمایی هر فرد و تمرین هایی که کرده است بر میزان توانایی وی تأثیر گذار است. علاوه بر این، قدرت بدنی افراد مختلف در هر جنسیتی با هم تفاوت دارد. پس برنامه ی خود را با توجه به میزان توانایی افراد گروه تعیین کنید تا افراد کم توان بتوانند به مقصد برسند و برای افراد پرتوان تر نیز لذت بخش باشد.

به آمادگی جسمانی خود توجه کنید! قطعاً نمی توان یادگیری تکنیک های مناسب صعود از طریق یک مربی با تجربه و شرکت در جلسات تمرینی برای تقویت مهارت‌های کوهنوردی را نادیده گرفت، اما می توانید در منزل و  با انجام حرکات ورزشی آمادگی جسمانی خود را افزایش دهید.

اما به توان روحی افراد و توان کنونی شان نیز توجه کنید! توان روحی، آمادگی روانی برای تحمل سختی ها برای به پایان رساندن برنامه است و توان کنونی، توانی است که فرد در آن روز و آن شرایط دارد؛ پس افراد را با توجه به توان قبلیشان قضاوت نکنید.

توجه داشته باشید که واقعاً مهم نیست چقدر تناسب اندام دارید. انجام اسکات زیاد یا ۳۰ دقیقه ورزش روی تردمیل بسیار متفاوت از کوهنوردی به مدت ۵ یا ۶ ساعت در روز است. این خستگی که ایجاد می شود، اکثراً ذهنی است و به یک لیدر خوب نیاز دارد تا پیشتاز شود و به کوهنوردان بی تجربه کمک کند تا این شرایط را در ذهن خود تغییر دهند. نفر اولی که در رأس گروه، به عنوان لیدر حرکت می کند باید طول گام های خود را با طول گام های ضعیف ترین نفر در گروه هماهنگ کند. از دیگر وظایف لیدر، مشخص کردن نفرات جلو، وسط و عقب گروه در راستای حرکت سازماندهی شده  و هماهنگ تیم می باشد.

مجوز و بیمه

انتظار ما از کوهنوردان عزیز این است که بدون مجوز و دیدن آموزش‌های لازم، اقدام به کوهنوردی نکنند. در واقع آن ها علاوه بر دریافت مجوز از باشگاه ها و هیأت های ورزشی كوهنوردی باید گواهینامه پایه آموزشی این رشته ورزشی را نیز اخذ كنند، زیرا نداشتن این دانش شما را در معرض خطرات جدی قرار می دهد.

فدراسیون از گذشته ابلاغ کرده، افرادی که وارد منطقه کوهستان می شوند باید آموزش دیده، در چهار چوب قوانین، به همراه مربی یا راهنما و دارای مجوز باشند اما با کم لطفی دوستان، گاهی نسبت به این مسائل اجحاف و کم توجهی می شود.

الزام بیمه شدن در همه رشته های ورزشی وجود دارد و طبق قانون باید همه افراد برای آن بیمه باشند، زیرا اگر خدای نکرده افراد دچار مشکل شوند اولین چیزی که دادگاه از فرد خواهد پرسید بیمه و حضور مربی در برنامه می باشد؛ پس به این قوانین توجه ویژه ای داشته باشید.

میزان امکانات و لوازم مورد نیاز:

وقتی قصد رفتن به یک برنامه کوهنوردی را می کنید، اولین سوالی که ذهنتان را به خود درگیر می کند این است که چه چیزهایی باید با خود به همراه ببرید؟ لوازم مورد نیاز هر برنامه با برنامه دیگر متفاوت است؛ شما با توجه به نوع و محل برنامه می توانید آن ها را شناسایی کنید. اگر قبلاً هرگز کوهنوردی نکرده اید، اجازه ندهید این مسئله مانع شما شود. یکی از بهترین چیزها در مورد کوهنوردی این است که برای شروع، هیچ تجربه یا تجهیزات گران قیمتی لازم نیست. تمام آنچه شما نیاز دارید کمی وقت، احساس ماجراجویی و کمی آمادگی است. می توانید با کم ترین امکانات نیز کوهنوردی را شروع کنید و به مرور در آن پیشرفت کنید. اما دو گزینه وجود دارد که شما به سرمایه گذاری در آن نیازمندید: دانش و کفش!

لوازم مورد نیاز برنامه را به چند دسته بررسی می کنیم:

– لوازم انفرادی

شامل لباس، لوازم مورد نیاز شخصی، لوازم بهداشتی و هرگونه لوازمی که فرد در این برنامه به آن احساس نیاز داشته باشد.

– ابزار فنی

مجموعه لوازمی که در صعودهای فنی مورد استفاده قرار می گیرند و یا هر ابزار فنی که با توجه به نوع برنامه ممکن است مورد استفاده قرار بگیرد. لطفاً فراموش نکنید سلامت ابزار فنی را قبل از برنامه حتماً چک کنید.

– لوازم عمومی

وسایلی که مورد استفاده ی افراد گروه نیز قرار بگیرد. لوازمی که برای بیشتر از سه نفر مناسب باشد به این دسته تعلق می گیرد مثل: چادر، لوازم روشنایی، وسایل آشپزی.

یکی از مهم ترین لوازمی که باید به همراه داشته باشید، کمک های اولیه است.

– مواد غذایی

به وعده های غذاییتان در کوهنوردی توجه کنید. شما نیاز به کسب انرژی برای ادامه راه دارید. لطفاً از وعده غذاهای چرب خودداری کنید زیرا آزاد کردن انرژی از چربی ها در بدن به اکسیژن و آب زیادی نیاز دارد، همان عواملی که در صعود بسیار مورد نیازتان می باشد. پس بهتر است از مواد کربوهیدرات دار مثل نان و سیب زمینی استفاده کنید؛ چرا که کربوهیدرات ها به سرعت هضم شده و سوخت لازم برای ادامه فعالیت را به خوبی در اختیار کوهنورد قرار می دهند.

موادی مثل خشکبار، آجیل و موادی با حجم و وزن کم و کالری بالا به همراه داشته باشید. حتماً مقداری غذا به عنوان ذخیره برای شرایط اضطراری به همراه داشته باشید و میزان آذوقه خود را در برنامه های بلند مدت کنترل کنید.

در نهایت، چک کردن لوازم مورد  نیازتان را جدی بگیرید، باور کنید اینکه هنگام صعود متوجه شوید یخ شکن هایتان را جا گذاشته اید مثل یک کابوس می شود!

زمانی که همه ی لوازمتان را جمع آوری کردید وقت کوله چینی رسیده، که یکی از مهم ترین موارد تأثیر گذار بر کیفیت برنامه های کوهنوردی شماست. کوله خود را باید با توجه به نوع برنامه و چند روزه بودن آن انتخاب کنید، زیرا به همان نسبت نیز لوازمتان متغییر می کند. در قسمت چینش لوازمتان، لازم است مواردی را مد نظر قرار دهید. به طوری که وسایل سنگین را نزدیک ترین محل کوله به کمر قرار دهید تا حمل راحت تری داشته باشید و در زمان چینش به تناسب سمت راست و چپ کوله دقت کنید تا تعادلتان به هم نخورد. لوازم ضروری مثل بادگیر یا کمک های اولیه را باید در بالای کوله بگذارید تا دسترسی سریع تری به آن ها داشته باشید. این نکات ممکن است بسیار کوچک باشد اما در عملکرد برنامه ی شما بسیار موثر است.

در جریان گذاشتن برنامه ی کوهنوردی با فردی دیگر:

چند سناریوی فیلم زنده ماندن و بقاء در طبیعت را در ذهنتان بازی کنید و به شرایطی که برایتان ممکن است پیش بیاید فکر کنید:

اگر اوضاع هوا به هم بریزد و آسیب ببینید یا تلفنتان شکسته یا خیس شده باشد چگونه می توانید کمک بگیرید؟ آیا تجهیزات و غذای کافی برای زنده ماندن در شب تا زمانی که کسی به کمکتان بیاید به همراه دارید؟ اگر بیهوش شوید چه اتفاقی می افتد و همراهان می دانند چگونه باید کمک بخواهند؟ و در نهایت آیا کسی می داند شما کجا هستید و از برنامه هایتان خبر دارد؟

ممکن است در ابتدا پرسیدن سوالاتی از این دست مضحک به نظر برسد اما بررسی کردن این مسائل بسیار ضروری است؛ به خصوص اگر در ارتفاعات بالایی می روید؛ برای بازگشت ایمن خود نیز، برنامه داشته باشید .

همیشه یکی از نزدیکان خود را از برنامه صعود و مقصدتان مطلع کنید تا در صورت بروز حادثه و تأخیر در بازگشت شما، سریعاً سراغ کمک های امداد و نجات بروند. به آن ها بگویید که کجا مشغول به کوهنوردی هستید و چه زمانی منتظر بازگشتتان باشند. اگر اتفاق ناگواری برایتان بیافتد آن ها اطلاعات ارزشمندی از شما دارند تا در اختیار گروه های نجات قرار دهند.

هنگام اجرای برنامه:

_ ایمنی و بروز خطر

_ اجرا مطابق برنامه

_ کنترل روحی و جسمی اعضا

_ احترام به مردم بومی

_ احترام به طبیعت

ایمنی و بروز خطر:

عوامل انسانی و یا عوامل طبیعی که گاه از اراده ی انسان خارج است، در صورت وقوع حادثه می تواند معضلات جبران ناپذیری به وجود آورد. ایمنی اولویت اصلی کوهنوردی است. اهمیت آن به اندازه ای است که حتی  اولویت دوم و سوم نیز می تواند ایمنی و رعایت مسائل آن باشد.

رفتار صحیح در هنگام بروز خطر می تواند ریسک آسیب های جدی را به طور قابل توجهی کم کند، پس هوشیار باشید و در هنگام خطر به سرعت و با فکر تصمیم بگیرید.

مهارت های نجات و کمک های اولیه یک جلیقه ی نجات در هنگام غرق شدن در مشکلات و خطرات کوه است! به همراه داشتن کیف کمک های اولیه یک گزینه ی فراموش نشدنی در کوله پشتی شماست اما آیا مهارت های لازم برای استفاده کردن از این لوازم را دارید؟

در کلاس های آموزشی تمام این مسائل بررسی خواهند شد اما به یاد داشته باشید که فراموش کردن این مهارت ها آسان است، اما شما به صورت مداوم به تمرین ادامه دهید تا مطمئن شوید در صورت نیاز به استفاده از آن ها می توانید بدون تردید عمل کنید.

اجرا طبق برنامه:

بر اجرای برنامه ی خود نظارت کاملی داشته باشید! باید بر طبق برنامه، پیشروی داشته باشید تا به موقع و با کیفیت بتوانید به هدف برنامه برسید. اختلال در زمان بندی یا میزان آذوقه و بسیاری از مسائل دیگر، می تواند وضعیت برنامه تان را تغییر دهد و شما را از رساندن به هدفتان دور کند.

کنترل روحی و جسمی اعضا:

کوهنوردی ورزشی است که ذهن را کاملاً درگیر می کند، بنابراین آشفتگی ذهنی عملکرد شما را در این فعالیت مختل می کند. نگرانی مهار نشده یا خستگی بیش از حد می تواند مایه آشفتگی بسیاری شود که در بهترین حالت باعث تردید و بی مسئولیتی می شود و در بدترین حالت منجر به بروز اشتباهات و سوانح جدی و خطر سقوط می گردد. شرایط جسمی و روحی خود و همراهیان را به طور مداوم چک کنید تا از سلامت افراد گروه اطمینان حاصل کنید.

احترام به مردم بومی:

کوهنوردان برای انجام برنامه ها سفر می کنند، برای رفتن به کوه ها معمولاً به روستاهای آن منطقه می روند و خواسته یا نا خواسته تأثیر بسیاری بر زندگی این افراد دارند. اما فراموش نکنید که روستاییان و کوهپایه نشینان، معرف فرهنگ هر استان هستند. پس قبل از ورود به هر منطقه از حریم‌ها و چهارچوب‌های آن منطقه آگاه باشید و احتیاط کنید وارد حریم‌های اخلاقی و زندگی مردم بومی نشوید و فرهنگ آن‌ها را تحت تأثیر قرار ندهید. در مقابل کنجکاوی این افراد خصوصاً کودکان صبور باشید.

هنگام عبور از زمین ها، مراقب محصولات مردم بومی باشید. فراموش نکنید این محصولات و دامداری تنها دارایی های این افراد هستند. با خرید از بافته‌ها و صنایع دستی و مواد غذایی و لبنی محلی‌ها می‌توانید به اقتصاد آنها کمک شایانی کنید.

احترام به طبیعت:

احترام به حیات وحش را از یاد نبرید! فراموش نکنید شما در خانه ی آن ها هستید پس به گونه ای رفتار نکنید که آن ها احساس ناامنی کنند یا ریتم زندگیشان بهم بریزد. غذای اضافه خود را برای آن ها نگذارید، از سر و صداهای بلند پرهیز کنید، از منابع آب فاصله بگیرید و به کودکان آن ها نزدیک نشوید!

برای اطلاعات بیشتر به بلاگ خزان هزار خطر مراجعه کنید.