به گزارش خبرنگار بام نیوز، قبل و بعد از صعود تاریخی شرپاها به کی۲ نقدهایی نسبت به سبک شناخته شده ایشان در صعود به قلل که مبتنی بر حداکثر ایمنسازی مسیر استوار است و بخصوص شامل ثابت گذاری و استفاده از کپسول اکسیژن میباشد برسرزبانها بود.
باگذشت زمان و تبریکات خشک برخی غربیها اینک صدای انتقادات به گوش میرسد.
۲۷ ژانویه روزنامه نگار و نویسنده مشهوراسپانیایی “سباستین آلوارو” موفقیت تیم نپال در زمستان K2 را تحلیل کرد. وی با بررسی چالشهای موجود در کوههای بلند، ظهور نسل مستقل نپالیها را نوید داد، اما اهمیت ورزشی و تاریخی صعود آنها را نسبی دانست.
در ۱۶ ژانویه ۲۰۲۱ تیمی متشکل از ۱۰ کوهنورد نپالی، درحالیکه ۹ نفر از آنها با استفاده از اکسیژن مکمل و تنها ۱ نفر دیگر بدون کپسول اکسیژن، موفق به صعود زمستان قله K2 (۸۶۱۱ متر چین / پاکستان)، دومین کوه مرتفع کره زمین و تنها کوه ۸۰۰۰ متری که در زمستان هرگز صعود نشده بود شدند.
این خبر که به وضوح یک نقطه عطف در تاریخ کوهنوردی بود، بلافاصله تحتالشعاع قرار گرفت زیرا تقریبا در همان زمان، “سرگی مینگوته” کوهنورد کاتالان، که عضو یکی از تیمهای نپال بود، هنگام فرود به کمپ اصلی ۷۰۰ متر سقوط کرد و جان سپرد.
از آنجا که حوادث منجر به مرگ در کوههای مرتفع بسیار طبیعی است، نظرات میان ادای احترامات پس از مرگ، به “سرگی مینگوته” کوهنورد محبوب اسپانیایی و سرخوشی آتشین برای آنچه در نپال یک پیروزی واقعی ملی محسوب میشود دست به دست شد!
لازم به یادآوری نیست صعود زمستانی کی۲ با یا بدون اکسیژن مکمل، با یا بدون طناب ثابت، برای اولین بار در شرایط وحشتناک زمستان قراقروم، همانطور که تقریبا همه ادعا میکنند یک شاهکار است.
با وجود این دستاورد بزرگ، بخش مهمی از جامعه جهانی کوهنوردی نقش نپالیها را در زمستان K2 به حاشیه بردهاند! بخصوص بااشاره به استفاده ایشان از اکسیژن مکمل، که به طور قابل توجهی عملکرد انسان را در ارتفاعاتی که زندگی تقریبا ناپایدار است افزایش میدهد.
“آیا O2 واقعا همه چیز را تغییر میدهد”
روزنامه نگار و نویسنده اسپانیایی “سباستین الوارو” گذشته از جنبههای مثبت و منفی صعود، دیدگاه خاص خود را در این مورد در برنامه رادیویی ترانزیستور، که برروی موج صفر، در مادرید پخش میشود ابراز کرد. در ابتدا تحقیقات روزنامهنگاری حول این واقعیت بود که استفاده از اکسیژن مکمل در کوهنوردی ممنوع نیست، بنابراین نمیتوان آنرا دوپینگ دانست. با توجه به این موضوع، آلوارو استدلال کرد: “کوهنوردی یک فعالیت ورزشی است، نه یک رقابت. به همین دلیل هیچ کنترلی بر مکملهای آن وجود ندارد. اما نمیتوانید تاثیر آنرا در صعود قلهای مانند K2 نادیده بگیرید. به واقع O2 همه چیز را تغییر میدهد”.
اما مجری برنامه “غیر ممکنها” برای اینکه کمی بیشتر به مفهوم صعود با اکسیژن مکمل بپردازند، این موفقیت زمستانی را اینگونه باپرسش مواجه کرد: “تبریک میگویم به تیم نپالی که اولین صعود زمستانی کی۲ را انجام داده است، البته با کپسولهای O2 و طنابهای ثابت! قبلاً گفته شد آنها یک گروه خوب و قوی را گردآوردهاند”. اما او بلافاصله نظر خود را در مورد ایرادات صعود بیان کرد: “آیا میتوان این فعالیت را با صعود بدون سیلندرهای اکسیژن مقایسه کرد؟ ابدا! نه اهمیت صعود قابل قیاس است و نه یک رفتار اخلاقی است”!
“سباستین آلوارو” یادآوری میکند از همه تلاشهای قبلی در زمستان K2 در سال های اخیر، مطلقا هیچ کس از اکسیژن مصنوعی استفاده نکرده و یا قصد استفاده از آن را نداشته است. وی خاطرنشان کرد: “این در حال حاضر یک شاخص و یک اصل است.”
این روزنامه نگار استفاده از کپسول اکسیژن را در ارتفاعات بلند زیر سوال برد و اظهار داشت: “نه تنها باعث میشود قدرت جسمی بیشتری داشته باشید، بلکه به معنای واقعی ارتفاع کوه را کاهش میدهد و البته در زمستان نیز که هوا سرد است باعث افزایش جریان خون و گرم شدن شما میشود”.
درحالیکه بسیاری از مردم صعود زمستانی K2 را به عنوان یک جهش کیفی در کوهنوردی شرپاها محسوب میکنند، آلوارو تأکید ویژهای بر این واقعیت دارد که “تنها دستهای از شرپاها رشد کردهاند، نه تمام آنها …”.
بسیاری از مردم شرپاها را مردمی فقیر میدانند. اما از ۱۰ کوهنورد فاتح قله کی۲ سه نفر از آنها شرکت مسافرتی دارند. به نظر میرسد آنها برای صعود قله منافع خاص تجاری را نیز دنبال میکنند. جالب است وقتی میگویید “شرپاهای بیچاره”، به واقع فراموش کردهاید این لفظ بیشتر در مورد کوهنوردان اعزامی روسیه که چند سال قبل برای صعود زمستانی کی۲ تلاش کردند صادق است. در آن برنامه دوتن از اعضای تیم تنها بدلیل نداشتن پول برای خرید بلیط از سفر بازماندند!
“این افراد مانند “نیرمال پورجا” و “سون سامیت ترک” (شرکت اعزامی نپالی) توسط رد بول نیز حمایت مالی می شوند. بیایید همه چیز را سر جای خود بگذاریم، بعد قضاوت کنیم”!
از میان تمام کوهنوردان فاتح زمستانی K2، فقط “نیرمال پورجای” معروف ادعا کرده است که بدون سیلندر اکسیژن صعود کرده. سباستین استدلال می کند: “من باید آن را باور كنم، زیرا من باید این موضوع را ثابت كنم، من روزنامه نگار هستم. خوب او در مدت ۶ ماه ۱۴ قله هشت هزار متری را صعود کرد. کاری در حد دویدن، سفر با بالگرد میان قلل و باحضور افرادی که طنابهای ثابت را برای او کار میگذاشتند. این بسیار متفاوت است از آنچه کوهنوردی کلاسیک نامیده میشود. اما آنها او را در حالی در دائولاگیری مشاهده کردند که گفت از کپسول اکسیژن استفاده نکرده ولی مشخص شد که استفاده کرده بوده”!
در این زمینه، او وقتی پرچم کشورکویت (ملیت مشتریهای میلیونر خود) را در کوه مقدس شرپاها، آمادابلام به اهتزاز درآورد، باعث خشم بسیاری از هموطنان خود و تحقیقات دولت نپال شد.
“بیایید پاکیزه صعود کنیم”
علیرغم انتقادهای شدید، پورجا برای یکی از کوهنوردان، “مینگما جی” که سال قبل نیز در زمستان برروی کی۲ تلاش داشت، شناخت و احترام خاصی قائل است. وی که پیشتر قصد حضور در کی۲ را نداشت با حضور مینگا به این نتیجه رسید روند آب و هوایی زمستان ۲۰۲۱ شرایطی استثنایی را فراهم خواهد آورد. هدف اولیه شرپاها صعود بدون اکسیژن و یاصعود حداقل دو یا سه نفر بدون O2 بود”. درنهایت نیز شرایط استثنایی هوا و بیم از دست رفتن موقعیت آنها را وادار کرد در دوره همهوایی اقدام به صعود کنند و در نتیجه به کپسول و ماسک اکسیژن روی آوردند.
سباستین آلوارا میگوید: “من یک منتقد و تمیز دهنده صعودهای پاک از ناپاک نیستم، من فقط مردی هستم که چیزهای زیادی در مورد کوهها میداند”. ولی او که عاشق کوهها است میپرسد: “فکر میکنید یکصد بطری عجیب و غریب اکسیژن که توسط شرکتها برای صعود به کوهستان برده شدند اکنون کجا مانده است؟ هزاران متر طناب ثابت، چادرهای ارتفاع اکنون کجاست؟ بیایید پاکیزه صعود کنیم”.
وی گفتگوی رادیویی خود را با این جمله به پایان رساند: “ما از سال ۱۹۷۸ میدانیم میتوان از اورست نیز بدون کپسول اکسیژن بالا رفت (اشاره به صعود مسنر و هبلر به اورست)، بیایید پاک باشیم”.
